Nasr ibn Ali


284

Tug‘ilgan sana: 989 yil
Vafot etgan sana: 1012 yil
Tug‘ilgan joyi: O‘zgan
Yo‘nalishlar: O`rta asr arboblari

Nasr ibn Ali — Qoraxoniylar sulolasi vakili, Mavoraunnaxrni zabt etgan, X oxiri - XI asr boshlari Qoraxoniylar davlatining bir qismining hukmdori sanalgan.

Tarjimai hol

Nasr ibn Ali Shoshning bosib olinishda hal qiluvchi qadam qo‘ygan. Mavoraunnahrning zabt etishilishi u tomonidan amalga oshirilgan. Bundan avval Nasr ibn Ali Farg‘ona, Xo‘jand, Shosh, Iloq va Usrushonni boshqargan. Uning yangi yurishi yangi somoniychilar hukmdori Mansur ibn Nuhga (997—999) qarshi bo‘lgan.

Turk bosh qo‘mondonlari Bektuzun hamda Faiklar 999 yil Mansurni taxtdan ag‘darib, taxtga uning akasi Abdul-Malikni o‘tqazishgan. Amaldorning taxtdan ag‘darilishi somoniylar davlatining yakson bo‘lishiga olib keldi. Ushbu vaziyatdan Nasr ibn Ali foydalanib qoldi va 999 yil oktyabrida hech qanday kuchsiz Buxoroni egalladi, Abdul-Malikni qo‘lga oladi va uni sulolaning boshqa vakillari bilan o‘zining poytaxti O‘zganga yubordi. Samarqand va Buxoroga o‘z noiblarini qoldirib, Nasrning o‘zi O‘zganga bosh olib chiqib ketadi.

Bu vaqtga kelib Nasr 998 yil ulug‘ bo‘lib, rasmiy qoroxoniylar davlatida yuqori o‘rinni egallagan.Umrining oxirigacha Nasr ibn Ali Arslon-ulug‘ ham bo‘lgan.

Tez orada 1000 yili O‘zgan qamalidan qochib al-Muntasir “g‘olib” degan Somoniy Ismoil ibn Nuhga qarshi kurashishga to‘g‘ri keldi. Urush boshida unga muvaffaqiyat kulib boqadi. Biroq shu bilan birga 1000/1001 yil Nasrning asosiy kuchi ishga tushgach, Zarafshon yerlaridan chiqib, Xurosonga qochishiga to‘g‘ri keladi.

1005 yil somoniy al-Muntasir Xurosonda vafot etadi, Movarounnaxr esa qoraxoniylarga o‘tadi. 1004/1005 yil Isfijob rasmiy ravishda qoraxoniylar tarkibidan joy oladi.

O‘limi

Nasr ibn Ali 1012 yil vafot etgan.

Xato to‘g‘risida ma‘lum qilish Translit