Oripov O‘ktam Oripovich


1114

Tug‘ilgan sana: 1927 Yanvar 3
Vafot etgan sana: 2001 Dekabr 14
Tug‘ilgan joyi: Samarqand
Yo‘nalishlar: Shifokorlar

Oripov O‘ktam Oripovich 1927 yil 3 yanvar kuni Samarqand viloyatida tug‘ilgan, 2001 yil 14 dekabr kuni vafot etgan — O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, O‘zbekiston FA akademigi, Rossiya meditsina fanlari akademiyasi a'zosi (2001), Beruniy nomidagi Davlat mukofoti sohibi (1983). Tibbiyot fanlari doktori (1963). Professor (1964). O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan shifokor (1958). O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi (1967). O‘zbekiston FA akademigi (1974).

Tarjimai hol

Samarqand viloyati Jizzax tumanida ishchilar oilasida tug‘ilgan. 1948 yil Samarqand Davlat tibbiyot institutini a'lo baholarga tugatgan. Shu yerning o‘zida klinika ordinatori bo‘lib ishlagan (1948), assistent (1950), dotsent (1956), professor (1964), umumiy xirurgiya kafedrasi o‘rinbosari, davolash fakulteti dekani, o‘quv ishlari prorektori.

1953 yil nomzodlik dissertatsiyasini, 1963 yil esa doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan.

1964-1971 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirining birinchi o‘rinbosari.

1971-1984 yillarda Toshkent tibbiyot instituti rektori.

1984-1997 yillarda gospital jarrohligi kafedrasi o‘rinbosari.

1991 yil O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, ilmiy ixtisoslashtirilgan gepatopankreatobiliar jarrohlik markazini boshqargan.

Ilmiy faoliyati

Samarqand tibbiyot institutida asosiy ilmiy yo‘nalishining faoliyati aralashgan radiatsiya jarohatda organizmning kompensatorlik-moslashuvchanlik ta'siri muammolariga qaratilgan edi.

U 1971 yil organ va to‘qimalarni ko‘chirib o‘tishda nomuvofiq to‘qima bardoshliligi bo‘yicha Ilmiy-tadqiqot muammolari laboratoriyasini tashkil qiladi. Bu yerda jahon amaliyotida ilk bor eshakning antilimfotsitar achitqisi va globulini olingan va buyrak o‘rnatishda muvaffaqiyatli qo‘l kelgan.

1972 yil 14 sentyabrda Toshkentda birinchi bor buyrak olib o‘tilishi bo‘yicha jarrohlik operatsiyasini amalga oshirgan.

1983 yil hamkasblari bilan birgalikda surunkali buyrak yetishmovchiligi bilan kasallangan bemorlarga yangi uslublarni ishlab chiqilganligi va davolash klinik amaliyotni rivojlantirish va joriy etishganligi uchun ichki dori immunosupresif preparatini yaratganligi fan va texnika sohasi bo‘yicha A. Beruniy nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofotiga sazovor bo‘lgan.

Muammolar laboratoriyasi hamda institutning jarrohlik fakulteti kafedrasi tomonidan qorako‘l qo‘ylarini oshqozonosti bezi o‘tkir hujayralarini olib o‘tish noyob usuli o‘ylab topilgan bo‘lib, I-guruh qandli diabet kasallari orasida keng qo‘llaniladi.

Uning qo‘l ostida 26 ta doktorlik va 65 ta nomzodlik dissertatsiyalari himoyalangan.

Mehnati

U 500 ga yaqin nashr etilgan ilmiy ishlar, xususan, uchta darslikning 16 ta monografiyasi muallifidir.

Mukofotlari

Ikkita Mehnat Qizil Nishoni va “Hurmat belgisi” bilan ordenlari va medallari bilan mukofotlangan.

Fan va texnika sohasida A.Beruniy nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti laureati (1983).

Xato to‘g‘risida ma‘lum qilish Translit