Raximov Ibrohim Abduraximovich


797

Tug‘ilgan sana: 1916 Oktyabr 15
Vafot etgan sana: 2001 Noyabr 22
Tug‘ilgan joyi: Farg‘ona viloyati
Yo‘nalishlar: Rejissyorlar, Yozuvchilar, Adabiyotshunoslar

Ibroxim Raxim (1916—2001) — sovet o‘zbek yozuvchisi, jamoat arbobi. “Ofarin” O‘zbekiston Davlat mukofoti “Yilning eng yaxshi jurnalisti” nominatsiyasi laureati (2001).

Tarjimai xol

Ibroxim Raxim 1916 yil 15 oktyabr kuni Farg‘ona viloyati, Quva tumani Soykeldi qishlog‘ida tug‘ilgan. U ona qishlog‘ida katta bo‘lgan va kolxozda ishlagan. 30 yillar boshlarida qishloq maktabida o‘qituvchi bo‘lgan va Quva tumani bolalar Kommunistik tashkiloti raisi bo‘lgan. 1933 yil “Kolxol yo‘li” gazetasi nashriyyotida ishlash uchun Toshkentga ko‘chib o‘tadi. Badiiy ijodini 1936 yil she’rlari, lavhalar, ocherklari bilan boshlagan, shuningdek, “Kolxol yo‘li” pionerchilarning “Lenin uchquni”, komsomolchilarning “Yosh leninchi” kabi gazetalari sahifalarida ilk nashrlari bosib chiqarila boshladi. O‘zining ilk dostoni “Baxodir”ni I. Rahim qo‘mondonlar kursi kichik kursanti bo‘lgan vaqtlarida yozgar va ushbu dostoni uchun 1938 yil O‘zbekistonning eng yaxshi shoirlari ishtirok etgan respublika yopiq adabiyotchilar tanlovida ikkinchi o‘rinni qo‘lga kiritgan. Xizmatni o‘tash davri janubiy chegarada — Vilnyus, Janubiy chegara bo‘lmish Arpachayda yosh adabiyotchi “Chegaradan o‘tgan dumsiz it”, “Shovlani kavlaganda” kabi hikoyalar, va “Bir yuz besh kun hikoyasi” hujjatli qissasini yozgan. 1939 yildan e’tiboran Butun Rossiya bolsheviklar kommunistik partiyasi a’zosi.

Xizmatdan keyingi faoliyati

1946 yil o‘zbek radioqo‘mitasi siyosiy eshittirishi bosh muharriri bo‘lgan va 1947 yil O‘zbekiston Kommunistik partiyasi Markazi qo‘mitasi uni Butun Rossiya bolsheviklar kommunistik partiyasi Markaziy boshqarmasi qoshidagi Oliy Partiya maktabiga o‘qishga yuboradi. 1950 yildan 1953 yil iyun oyigacha “Qizil O‘zbekiston” gazetasi targ‘ibot bo‘limi o‘rinbosari bo‘lib ishlaydi. 1953 yildan 1961 yilga qadar “Qizil O‘zbekiston” gazetasi bosh muharriri lavozimida faoliyat ko‘rsatadi. 1954 yildan 1962 yilgacha O‘zbekiston Kommunistik partiya Markaziy qo‘mitasi nomzodi hamda O‘zbekiston SSR Oliy kengashi deputati etib saylanadi. O‘zbekiston Respublikasi jurnalistlar uyushmasi asoschisi, ushbu tashkilotga bir necha yil boshchilik qilgan va SSSR jurnalistlar uyushmasi kotibi bo‘lib ishlagan. 1961 yildan 1966 yilga qadar “O‘zbekfilm” kinostudiyasi direktori bo‘lib ishlagan, shuningdek, O‘zSSR Kinomatografiya Davlat qo‘mitasi raisi birinchi o‘rinbosari bo‘lgan. I. Rahimning direktorlik davrida bir qator badiiy filmlar sahna yuzini ko‘rgan, jumladan, “Gang qizi” (1961), “Sen yetim emassan!” (1962), “Osiyo ustidagi bo‘ron” (1964), “Ulug‘bek yulduzi” (1964), “Oppoq laylaklar” (1966), “26-chida o‘q uzmanglar!” (1966), “Muloyimlik” (1966). S. Rahim, shuningdek, 1967 yil “O‘zbekfilm” kinostudiyasida rejissyor Albert Xachaturyan tomonidan ishlangan qahramonlik dramasi bo‘lmish “Farxodning jasorati” filmi stsenariy muallifi hamdir.

I. Rahim 2001 yil 22 noyabr kuni Toshkent shahrida vafot etgan va Chig‘atoy qabristoniga qo‘yilgan.

Mukofotlari

* Ikkita ikkinchi darajalik vatan urushi ordeni (1945, 1985)

* Qizil Yulduz ordeni (1945)

* Xalqlar do‘stligi ordeni (1976)

* Mehnat Qizil Nishoni ordeni

* “El-yurt Hurmati” ordeni (1998)

* “Mehnat Shuxrati” ordeni (1996)

* “Jangovar yutuqlari uchun” medali (1942)

* “Mustaqillik” medali (1992)

* “Shuhrat” medali (1994)

* “Jasorat” medali (1994)

* 1978 yil SSSR Mudofaa Vazirligining “Qo‘mondonlik” ismlik soati bilan mukofotlangan.

Faxriy nomlari

* O‘zbekiston SSR xalq yozuvchisi (1976)

* O‘zSSR xizmai ko‘rsatgan san’at arbobi

* Xamza nomidagi davlat Mukofoti laureati (1983)

* “Ofarin” O‘zbekiston davlat mukofoti laureati (2001)

* SSSR kinematografiyasi a’lochisi (1965)

* 49-armiya veterani

* 65-armiya veterani

Xato to‘g‘risida ma‘lum qilish Translit