Аҳмедов Раҳим Аҳмедович


2727

Туғилган сана: 1921 Июл 26
Вафот этган сана: 2008 Июл 9
Тўғилган жойи: Тошкент
Йўналишлар: Рассомлар

Раҳим Аҳмедов (1921-2008) - Ўзбекистон халқ рассоми. У «Ўзбекистон халқ рассоми» унвони ва «Буюк хизматлари учун» ордени соҳибидир. Ўзбекистон халқ рассоми Раҳим Аҳмедов 1921 йилда Тошкентда туғилган. 1937—1941 йилларда П. Беньков номидаги Республика бадиий ўқув юртида, 1947—1953 йилларда Санкт-Петербургдаги И. Репин номидаги рассомлик, ҳайкалтарошлик ва меъморлик институтида ўқиди.

Таржимаи ҳол

1937—1941 йилларда П. Беньков номидаги Республика бадиий ўқув юртида, 1947—1953 йилларда Санкт-Петербургдаги И. Репин номидаги рассомлик, ҳайкалтарошлик ва меъморлик институтида ўқиди.

Таниқли мусаввирлар Искандар Икромов, Ўрол Тансиқбоевлардан кейинги авлод вакили бўлган Раҳим Аҳмедов ўзбек тасвирий санъатига 50-йилларнинг бошларида кириб келди.

Илк асарларини институтда ўқиб юрган кезларидаёқ яратди. Ўз ижодини портрет жанрида бошлаган рассом асарларида оддий деҳқонлар, чўпонлар, қишлоқ аёллари ва атоқли санъат арбобларининг қиёфаларини тасвирлади. «Чўпон йигит», «Халқ бастакори — қўшнайчи. Аҳмаджон Умрзоқов», «Сурхондарёлик қиз» ва бошқа асарлар рассом ижодининг дастлабки намуналаридир.

Бу тасвирларда халқ ҳаёти ва турмушининг оний лавҳаси, кўриниши ўз ифодасини топган. Рассомнинг 50-йилларда чизган «Она ўйлари» асари чуқур психологик ифодалилиги билан томошабин диққатини ўзига жалб этади. Бу портретда ифодаланган онанинг ички кечинмалари, ҳис-туйғулари ишонарли ифодаланган.

Р. Аҳмедовнинг 60—80-йилларда яратган асарларининг ҳам кўпчилигини портретлар ташкил этадики, булар «Звено бошлиғи», «Баҳор айёмида», «Фурқат портрети», «Аёл портрети», «Баҳор», «Рассом Б. Бобоев портрети», «Рассом Салимжонова портрети» каби асарлардир. Шунингдек, «Биринчи маош», «Тушки дам олиш», «Тонг. Оналик», «Қўшиқ» асарларини ҳам шу йилларда яратдики, уларда халқимизнинг ҳаёти, турмуш тарзи, бепоён мамлакатимизнинг гўзал табиат манзаралари ниҳоятда нафис, латофатли, ёрқин бўёқларда дид билан тасвирланган.

Айниқса, рассомни элга танитган, унга шуҳрат келтирган «Тонг, Оналик» асарида ёш онанинг пок қалби, гўзал қиёфаси, бахтиёр оналик кайфияти рангин бўёқларда чизилганки, бу асарни томоша қилган кишида асарга нисбатан илиқ таассурот уйғотади.

Мусаввир ижодида манзара асарлари ҳам алоҳида ўрин тутади. Унча катта бўлмаган, ихчамгина манзара суратларида табиат ўз гўзаллигини кўз-кўз қилади. Бу ўринда унинг тоғ манзараларига бағишланган қатор асарларини, хусусан, биргина «Қиш» манзарасини эслашнинг ўзи кифоя.

Р. Аҳмедов асарлари 1948 йилдан бошлаб халқаро кўргазмаларда кўрсатила бошланди. Асарлари Москвадаги Третьяков галерияси, Ўзбекистон Давлат санъат музейи кўргазма ва панорамалар дирекциясида сақланмоқда.

Рассом узоқ йиллар ижодий ишни давлат ва жамоат ишлари билан бақамти олиб бориб, мамлакатимиз ижтимоий ҳаётига ҳам ўз ҳиссасини қўшди.

1965—1994 йилларда Ўзбекистон Рассомлар уюшмасининг раиси вазифасида ишлаб, Республикада тасвирий санъатнинг ривож топишида ҳормай-толмай изланиш олиб бораётган мусаввирларга бош-қош бўлди. У кўп йиллардан буён Санъат институтида профессор-ўқитувчи вазифасида фаолият кўрсатиб, ёш мусаввирлар тайёрлашга ўзининг муносиб ҳиссасини қўшмоқда.

Раҳим Аҳмедовнинг ўзбек тасвирий санъати равнақидаги хизматлари муносиб тақдирланди. 1961 йилда унга «Ўзбекистон халқ рассоми» унвони берилди. Мустақиллик йилларида эса «Буюк хизматлари учун» ордени билан мукофотланди.

Раҳим Аҳмедов 2008 йилда Тошкент шаҳрида вафот этди.

Хато тўғрисида маълум қилиш Транслит