Филанович Маргарита Ивановна


2445

Туғилган сана: 1937 Июн 16
Тўғилган жойи: Санкт- Петербург
Йўналишлар: Тарихчилар, Археологлар

Маргарита Ивановна Филанович (узб.Margarita Ivanovna Filanovich,16 июнь 1937 йил, Ленинград) — Совет Иттифоқи ва Ўзбекистон тарихчиси, археологи. Тошкент археология экспедицияси раҳбари (аввалги Тошкент археология бўлими).

Маргарита Филановични илмий қизиқишлари Ўрта Осиёда ўрта аср ва қадимги тарихий шаҳарлар топографиясини қамраб олган бўлиб, тегишли даврнинг диний маданиятини ўрганиш бўлган. У асосий эътиборни Шоштепа кўҳна шаҳри сифатида Тошкент шаҳар ҳудуди ва маданиятига қаратган.

Фан ва техника соҳаси бўйича Беруний номидаги Ўзбекистон давлат мукофоти соҳибаси (1985).

2012 йил маълумотига кўра, у «Oʻzbekiston tarixi» — «История Узбекистана» журналининг бош муҳаррир ўринбосари саналган.

Маргарита Ивановна Филанович 16 июнь 1937 йил Ленинград шаҳрида туғилган. Унинг отаси Улуғ Ватан урушида ҳалок бўлган. Бу маҳалда қизалоқ Блокада даври бўлгани учун шаҳарда эди, унинг оиласи “ҳаёт йўли” орқали эвакуация қилинганди. Блокададан чиққандан сўнг Сибирда, Белоруссияда ва ниҳоят Тошкентга келиб қолади ва ўрта мактабни битиради. Таълим олиш даврида ўлка тарихи билан қизиқиб қолади.

М. И. Филанович Ўрта Осиё давлат университетининг тарих факультетига ўқишга киради. Фақатгина шу ерда археология кафедраси мавжуд эди. Ўша даврда кафедранинг ёш тарихчилар илмий раҳбари М.Е.Массон бошқарарди. У ушбу даргоҳни аъло баҳолар билан тамомлади.

М.И.Филанович илмий раҳбари тавсиясига кўра, Гўрқалъа жойлашиши бўйича арехеологик тадқиқот ишларини олиб борди ва у ўз навбатида бу қадимги Марв харобаларини ўз ичига олди.

1970 йилгача у Тошкентдаги Тарих ва археология институтида ишлади. 1970 йил Археология институти Самарқандда ҳам ташкил этилади ва шу ерга келиб 1973 йилдан 15 йил мобайнида мазкур даргоҳда илмий котиб вазифасида ишлайди.

1974 йил аспирантурага ўқишга кириб, топилма материаллари бўйича "Кўҳна Гўрқалъа стратиграфиясини ўрганишда Қадимги Марв” мавзусида номзодлик ишини ҳимоя қилди.

1967 йили кучли зилзила билан боғлиқ Тошкент зилзиласида ва уни тиклаш бўйича шаҳар археологик мониторинги ташкил этилади. М.И.Филанович шу бўлим таркибига киритилади, унинг раҳбари В.А.Булатова 1975 йил нафақага чиққандан сўнг (бошқа маълумотларга кўра — 1974 йил) М.И.Филанович бошқаради. Тадқиқот илмий жамоаси Тошкент ҳудудидаги барча тарихий обидалар бўйича иш олиб боришади. 1979 йил доимий Тошкент археология экспедицияси билан иш олиб бораётганлар отряди янгидан кўриб чиқилади. Олима шунингдек, кўҳна Ўзбекистоннинг бошқа шаҳарлари (Ҳонқа, Авросиёб) устида тадқиқот ишлари олиб боради.

Айни кунда олима Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси арехеология институтида етакчи илмий ходим ва Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон миллий университети қошидаги тарих институтида катта илмий ходим сифатида ишлайди.

Хато тўғрисида маълум қилиш Транслит