Маллицкий Николай Гурьевич


1067

Туғилган сана: 1873 Сентябр 30
Вафот этган сана: 1947 Октябр 30
Тўғилган жойи: Россия империяси
Йўналишлар: Географлар

Маллицкий Николай Гуревич (1873-1947) - шарқшунос олим, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1945). 1895 йилдан буён Тошкент шаҳрида истиқомат қилган. 1901 йилдан 1906 йилгача - “Туркистон ведомости” газетасида бош муҳаррир, 1907 йилдан бошлаб бош редактор «казенной» газета «Туркестанские ведомости».1907 йил январда - Тошкент шаҳар ўз-ўзини бошқариш бошқармаси бошлиғи сифатида фаолият юритган.

Таржимаи ҳол

Николай Гуревич Маллицкий Оренбург вилоятининг Дедово қишлоғида 30 сентябр 1873 йилда таваллуд топади.
Унинг отаси - Гурий Александрович Маллицкий маҳаллий руҳонийнинг учинчи ўғли бўлиб, Дедово қишлоғида узоқ йиллар муаллимлик қилади.
Онаси - Елизавета Петровна Молчанова ҳам ўқитувчилик билан шуғулланиб, Дедово қишлоғига Оренбургдаги аёллар гимназиясини битириб келганди.

Николай Гуревич оилада тўнғич фарзанд ҳисобланиб, уни яна иккита синглиси: Нина ва Елена бор эди. 1881 йил март ойида Александр ИИ га “Народная воля” ташкилотчилари томонидан суиқасд уюштирилгач, Гурий Александрович Маллицкий муаллимликдан кетади, чунки у “Народная воля” ташкилотчилари аъзоси эди. Шундан сўнг унинг оиласи Хабаровскка кўчиб келишга мажбур бўлади.

Ўша вақтларда Николай Гуревич эндигина 12 ёшни қарши олганди, у Оренбургдаги гимназияда таълимни давом эттираётгани учун бувиси қарамоғида қолади

1891 йил баҳор ойида Николай бувисидан айрилади. Худди шу йили у гимназияни олтин медалга тамомлаб, Санкт-Петербургдаги Петербург педагогика институтига ўқишга киради.

1895 йил Санкт-Петербург педагогика институтининг тарих-филология факултетини муваффақиятли битириб чиқади. Институтни тамомлагач, Ўрта Осиёда танилган энг яхши олимлар - Кедров, Мушкетов, Семёнов-Тяншанскийлар маърузаларини тинглаган бўлажак олим, болалик чоғидан орзу қилган Тошкентга йўл олади. Лекин унинг Санкт-Петербургдаги педагогика институтида қолишга имконияти бор эди.

Тошкенда у гимназия директорининг қизига уйланади. У бўлажак умр йўлдоши Олга Николаевна билан 1896 йилда танишади ва бир кўришда муҳаббат пайдо бўлади. Орадан бир йил ўтгач, улар турмуш қуришади.

Н. Г. Маллицкий 1898 йилга қадар Тарих ва географиядан марузалар ўқиди. Ўшаа вақтларда Николай Гуревич илмий тадқиқот билан қаттиқ шуғлланди.

У Тошкентга келгандан кейин ўзбек ва араб тилларини мукаммал ўрганди. Кейинчалик у тожик тилини ҳам ўзлаштириб олди.

Тошкент гимназиясида узоқ йиллар ишлагач, уни “Туркистон ведомости” газетасига бош муҳаррир лавозимига таклиф этишади. У бу газетада 1901-1906 йилга қадар бош муҳарррир бўлиб ишлайди.

1926 йил Маллицкий профессор унвонига сазовор бўлади, ОТМларда ва бошқа жойларда ўқитувчи-талабаларга маърузалар ўқийди.

Генерал губернатори Николай Тевшова 1905 йилда вафот этгандан сўнг Деан Иванович Субботич Туркистон генерал губернатори этиб тайинланди. Губернатор Н. Г. Маллицкийни тожик тилини яхши билгани сабабли мащаллий аҳолини туриш турмушини ўрганиш мақсадида Бухоро амирлигига юборади.

Маллицкий Григорев билан биргаликда Субботич топширган вазифани бажариш билан бир вақтда Бухоро амирлиги ҳақида маълумотларга эга бўлди.

Мансаб поғонасида муваффақиятсизликка учраганда (давлат маслахатчиси унвони берилган эди) Николая Гуревич саросимага тушиб қолди. 1906 йил куз ойларида Н. Г. Маллицкий Дума шахри ҳокимлигига ўз номзодлигини қўйди ва 1907 йил 9 январда Тошкент шаҳар ҳокими этиб тайинланди.
Ёш ва шижоаткор шаҳар ҳокими шаҳар мери рахнамолигида шаҳар иқтисодий аҳволини тиклади ва Адлия вазирлиги янги ташкил топган жамоа учун катта масулият, Тошкент шаҳрини такомиллаштириш юзасидан жиддий иш олиб учун буйруқ берди. Аввало шаҳар кенгаши ирригация тизимини яхшилашга киришди.
Унинг ҳукмронлик вақтида Тошкентда трамвай қурилди. Ниёзбек Чирчиқ бўйича шахар электор тармоқ юзасидан лойиҳа ишлаб чиқади.

8 март 1945 йил Николай Гуревич Маллицкий докторлик диссертациясиз докторлик номзодини қўлга киритган.
У 1947 йил юрак хуружидан вафот этади.

Хато тўғрисида маълум қилиш Транслит