Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон


1535

Туғилган сана: 1858 йил
Вафот этган сана: 1957 йил
Тўғилган жойи: Сайрам
Йўналишлар: Ўрта аср арбоблари

Совет даврида «Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси» номида идора жами қирқ тўққиз йил фаолият кўрсатган бўлса, шундан қирқ етти йили давомида ота-ўғил-набира Бобохоновлар раҳбарлик қилишган. Бу шарафли сулола ҳақида алоҳида тўхталмасак бўлмайди.

Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон (1858-1957), муфтийлик даври 1943-1957 йиллар

Эшон Бобохон диний таълимотларни аввал оталари Абдулмажидхон ибн Юнусхондан, сўнг машҳур олим Баҳодирхон Махдумдан, кейин ўн икки ёшда Бухородаги Мир Араб мадрасасида домла Икромчадан,

Саройтош мадрасасида Охунжон Охундан, Кўкалдош мадрасасида Миён Молик Махсумийдан ва ливанлик машхур муҳаддис Саид Али Зоҳирий Витрий Маданийдан олганлар. Сўнгра Мўйи Муборак мадрасасида талабаларга илм берганлар. «Тилла Шайх» масжидида имом-хатиб бўлиб хизмат қилганлар. 1912 йилда биринчи ҳаж сафарига борганлар. Динга қарши собиқ тузум замонида «Руҳоний уламолар раҳбари», деб Эшон Бобохон ҳазратлари икки марта қамаладилар (1937 й. ва 1941 й.).

Иккинчи жаҳон уруши айни қизиган палласида, яъни 1943 йили советнинг динларга муносабати сал юмшаб, жумладан, мамлакатда яшовчи мусулмонлар учун бир раҳбар ташкилот очишга изн берди. Ўрта Осиё ва Қозоғистон диний бошқармаси шу тарз ташкил бўлди. Биринчи қурултойда Эшон Бобохон назорат раиси ва муфтий этиб сайландилар. Бу лавозимда то 1957 йилга (вафотларига) қадар сидқидилдан хизмат қилдилар. Идора учун ўз ҳовлиларини бериб қўйдилар. Асрлар ичида ота-боболаридан тўпланиб келган нодир китобларни диний назоратга тортиқ этиб, кутубхона очдилар.

1945 йилдан диний назорат Саудия Арабистони ва бошқа бир қатор мусулмон давлатлари билан дўстона алоқалар ўрнатади. Совет Иттифоқи мусулмонларининг ҳаж сафарига боришига йўл очилади. У кишининг ташаббуслари билан 1946 йили Бухорода Мир Араб мадрасаси қайта очилади.

Ҳазрат саксон йилдан ортиқумрларини Ислом дининингтарғиботига бағишладилар. Қуръони карим ва ҳадис илмларини жуда яхши билар ва фарзандлари ҳам келажакда Ислом дини тарғиботчиларидан бўлишини орзу қилар эдилар.

Эшон Бобохон аждодлари ҳижрий 150 йили Шоми шариф (Сурия)дан Исфижоб (ҳозирги Сайрам)га келиб ўрнашиб қолган машҳур арбоблардан бўлишган. Бу ҳақда тўққиз жойига Юсуфхўжа Али ибн Носириддин Марҳумий исмли қозининг муҳри босилган васиқа (шажара) авлодларида сақланиб қолган.

Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон 1957 йили вафотларидан кейин Ўзбекистон ҳукуматининг рухсати билан Қаффол Шоший мақбараси орқа томонига дафн этилганлар.

Хато тўғрисида маълум қилиш Транслит